İzmir’in Aliağa ilçesi, 17. yüzyıla ait tarihi bir esere ev sahipliği yapıyor. Sökülmek üzere Aliağa’ya getirilen bir yolcu gemisinde yapılan incelemelerde, Hollanda kökenli bronz bir gemi topu ve 11 gülle tespit edildi. Bu eserler, İzmir Müze Müdürlüğü uzmanları ve Aliağa Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Bölge Amirliği ekipleri tarafından yapılan incelemeler sonucunda bulundu. Tespit edilen eserler, geminin restoran-kafe bölümünde sergilenmekteydi. Söküm sürecinin devam etmesi nedeniyle eserler koruma altına alınarak İzmir Müzesi’ne taşındı.
![]()
Bronz gemi topunun, 17. yüzyılın ilk yarısına tarihlendiği ve üzerinde “D. Admiraliteit tot Rotterdam 1634” yazısının bulunduğu belirtildi. Bu ibare, Hollanda deniz gücüne ve Rotterdam Amiralliğine işaret ediyor. Top, yaklaşık 306 santim uzunluğunda ve 50 santim çapındayken, gülleler ise her biri 16 santim çapındadır. Bu eserler, dönemin denizcilik teknolojisini ve askeri gücünü yansıtan önemli örnekler olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, bu parçaların Kuzey Denizi’nde batan bir gemiye ait olduğu ve sonrasında bir yolcu gemisinde dekoratif unsur olarak kullanıldığı bilgisi verildi.
Hollanda makamları ile yapılan temasta, bu tarihi eserlerin kökenine ilişkin ortak bir anlayış geliştirilerek, iki ülke arasındaki tarihi ve kültürel ilişkileri temsil etmesi açısından kamuya açık bir alanda sergilenmesine karar verildi. İzmir Kültür Sanat Fabrikası’nda, “Denizden Gelen Güç Salonu”nda eserler ziyaretçilere sunulmak üzere hazırlandı.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, söz konusu eserin Türkiye’ye getirilmesinin anlamını ve önemini vurguladı. 2025 yılında geminin sökülmesi sırasında bir ihbarla başlatılan bilimsel çalışmalara değinen İnceciköz, tarihi eserin menşeinin Hollanda’daki yetkililerle irtibat kurulmasının ardından netleştiğini söyledi. 1970 UNESCO sözleşmesi kapsamında, Türkiye’nin hem kendi eserlerinin yurt dışından getirilmesi hem de başka ülkelerin eserlerinin geri verilmesi gibi misyonları olduğunu belirtti. Ayrıca, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un kaçakçılıkla mücadele konusundaki vizyonu sayesinde bu prosesin hızlandığını ifade etti.
İnceciköz, Hollanda ile yapılan görüşmeler neticesinde eserin Türkiye’de sergilenmesinin, iki ülke arasındaki dostluğu ve iş birliğini güçlendireceğini vurguladı ve İzmir Kültür Sanat Fabrikası’nda sergilenen eserin açılışı sırasında Hollanda Büyükelçisi ile birlikte bulunmanın sevincini paylaştı. Türkiye-Hollanda ilişkilerinin kültür alanında bu seviyeye gelmesini sevindirici bulduğunu dile getirdi.
Hollanda’nın Ankara Büyükelçisi Joep Wijnands, sergilenme sürecine katkı sağlayan Kültür ve Turizm Bakanlığı’na teşekkür ederken, bu eser sayesinde iki ülke arasındaki dostluğun daha da pekiştiğini belirtti. 400 yıllık bir ticaret dostluğuna sahip olduklarını hatırlatan Wijnands, bu tarihi eserin kültürel mirasın güzel bir örneği olduğunu ifade etti.
