Türkiye’nin İlk Kağıt ve Kitap Sanatları Müzesi: Ege Üniversitesi Kağıt ve Kitap Sanatları Müzesi
Ege Üniversitesi Kağıt ve Kitap Sanatları Müzesi, Türkiye’nin ilk kağıt ve kitap sanatları müzesi olma özelliğini taşıyor. Bu müze, 2.4 x 2.9 milimetre ölçülerine sahip dünyanın en küçük kitabını barındırıyor. İzmir’deki tarihi bir köşkte bulunan müze, kağıdın ve kitabın binlerce yıllık serüvenini nadide eserlerle ziyaretçilerine sunmakta. 19. yüzyıla ait olan Ballian Konutu’nda, 12 Aralık 2012 tarihinde kurulan bu müze, uluslararası bir alanda da benzersiz bir konumda yer alıyor.
Müzenin Koleksiyonu ve Eserler
Müze, Ege Üniversitesi’ne bağlı eski Levanten köşklerinden birinde konumlanmış olup, içerisinde bir sanat galerisi de barındırıyor. Yaklaşık bin adet obje, şahıs, kurum ve sanatçıların bağışlarıyla bir araya getirilerek sergileniyor. Müzenin üst katında yer alan ve ipek kağıda elle basılan milimetrik boyutlardaki kitabın, ziyaretçilerin en fazla ilgisini çeken eser olduğu belirtiliyor. Müzenin giriş katında ise kağıt üretim sürecinden sanat eserine dönüşüm aşamalarına dair sergilemeler var. Üst katta ise kitap sanatları, matbaa, sanatçı kitapları ve minyatür kitaplar gibi özel bölümler yer almakta.
Nadir Eserlerin Sergilendiği Bölümler
Ege Üniversitesi Kağıt ve Kitap Sanatları Müzesi, oldukça zengin bir koleksiyona sahip. Burada organik yazı malzemeleri, 15. yüzyıldan günümüze kadar olan dünya renkli kağıtları, modern kağıt sanatı ve exlibris örnekleri sergileniyor. Matbaa bölümünde ise Gutenberg Matbaası’nda basılan orijinal inkunabel sayfası ile İbrahim Müteferrika Matbaası’nda basılan orijinal Vankulu Lügatı sergilenmekte. Sanatçı kitapları bölümünde Andy Warhol’a ait üç boyutlu kitapların yanı sıra, çocuk kitapları bölümünde “Küçük Prens”, “Moby Dick” ve “Alice Harikalar Diyarında” gibi eserlerin üç boyutlu versiyonları da bulunuyor. Kitaplardaki ustalar bölümünde Picasso, Chagall ve Matisse gibi ünlü sanatçıların yapıtları sergilenmekte. Müze, hafta içinde her gün 09.00 ile 17.00 saatleri arasında ziyaret edilebiliyor.
Milimetrik Kitabın Önemi
Müze Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Seda Ağırbaş, karanlık odalarda sergilenen eserlerin cilt ve sanatsal detaylarının yakından incelenebildiğini ifade ediyor. Müzenin evrensel bir niteliği olduğunu vurgulayan Ağırbaş, “Alt katta kağıdın tarihçesi, papirüs ve parşömen gibi organik yazı malzemeleri ile kağıdın oluşum süresi yer alıyor. Ardından dünyanın renkli kağıtları ve uluslararası ile yerel sanatçıların eserleriyle kağıt sanatının geldiği seviyeyi sergiliyoruz. Ayrıca ölçüleri 2.4 x 2.9 milimetre olan, ipek kağıda elle basılmış çok küçük bir kitabımız da müzemizde ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor,” şeklinde bilgi vermekte.
Eğitim İşlevi ve Etkinlikler
Ağırbaş, müzenin iki katında hat, tezhip, minyatür, katı’ ve ebru gibi geleneksel kitap sanatlarına ait orijinal eserlerin bulunduğunu kaydediyor. Müzede birçok çalıştay, seminer ve sergi etkinlikleri düzenleniyor. Her yıl Müzeler Haftası çerçevesinde koleksiyona uygun etkinlikler gerçekleştirdiklerini ifade eden Ağırbaş, “Ziyaretçilerimiz sadece eserleri görmekle kalmıyor
