İzmir’deki Karşıyaka Cihat Kora Anadolu Lisesi’nde öğrenim gören 9. sınıf öğrencileri, su kaynaklarındaki demir bağlı kirliliği tespit etmek amacıyla yapay zeka destekli bir cep telefonu uygulaması geliştirdiler. Öğrenciler Nehir Karagüzel, Kuzey Şentürk ve Asil Deniz Ekmekçi, fizik öğretmeni Mehmet Sertkahya’nın danışmanlığında, temiz su kaynaklarının korunması ve özellikle maden sahalarından kaynaklanan ağır metal kirliliğine karşı çözüm üretmek için detaylı bir araştırma gerçekleştirdiler.
![]()
Geliştirdikleri sistem, su örneklerindeki demir iyonu miktarını yapay zeka tabanlı görüntü işleme yöntemiyle analiz ediyor. Öğrenciler, suyun kirlilik düzeyinin belirlenmesi için web ve mobil uygulamalar üzerinden fotoğraflama yaparak sonuçlara ulaşabiliyorlar. Analizler sırasında, çözünmüş hava flotasyonu tekniği ile sudaki ağır metallerin uzaklaştırılması sağlanmış ve deneylerde demir iyonlarının yüzde 90 oranında arıtıldığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, suyun demir miktarının sınır değer olan litrede 0,2 miligramın altına düştüğü rapor edildi.
Bu yenilikçi proje, TÜBİTAK 57. Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri İzmir Bölge Yarışması’nda “Çevre ve Çevreyi Koruma” tematik alanında kimya dalında bölge birinciliği kazanarak Türkiye finallerine katılma hakkı elde etti. Proje danışmanı olan Öğretmen Mehmet Sertkahya, öğrencilerinin çevresel bir sorunla başa çıkma azmiyle çalıştıklarını belirtti ve yapay zeka destekli bu uygulamanın su kirliliğini hızlı, düşük maliyetli bir şekilde tespit etme ve arıtma imkanı sağladığını vurguladı.
Sertkahya, geleneksel yöntemlerin maliyetli ve zaman alıcı olduğunu ifade ederek, bu yapay zeka yöntemi sayesinde kirliliğin önceden tespit edilebileceğini ve flotasyon yöntemi ile daha temiz bir arıtma sağlayacaklarını sözlerine ekledi. Öğrenciler, geliştirdikleri mobil uygulama sayesinde kişilerin çevrelerinde akan bir su kaynağında, denizde veya gölde fotoğraf yükleyerek demire bağlı kirliliği kolayca tespit edebileceğini aktardılar.
Öğrencilerden Kuzey Şentürk, yapay zeka kullanarak zaman ve maliyet tasarrufu sağlama hedefinde olduklarını ifade etti. Geliştirilen mobil uygulama ile su kaynaklarından anlık fotoğraflar yüklenerek demire bağlı kirliliğin saniyeler içinde tespit edilebildiğini belirtti. Sistemin geri bildirim özelliği sayesinde hava flotasyonu yöntemiyle su kirliliğinin giderilebileceği, bu yöntemin etkili bir arıtma yöntemi olduğunu vurguladı. Şentürk ayrıca, yapay zeka ile yapılan analizlerin sonuçlarının ne kadar temizlendiğini gösterdiğini belirtti.
Asil Deniz Ekmekçi ise dünya çapında yaygın bir sorun olan asit maden drenajı sonucu oluşan su kirliliği ile mücadele etmek için projeyi geliştirdiklerini ifade etti. Diğer yandan, Nehir Karagüzel, projenin sadece demir değil, diğer ağır metaller ve organik kirleticilerin arıtımında da kullanılabilme potansiyeline sahip olduğunu belirterek, sistemin kapsamının genişletilebileceğini vurguladı.
Öğrencilerin geliştirdikleri bu uygulama, çevre koruma çalışmalarına katkıda bulunmakla kalmayıp, aynı zamanda günümüzde yaşanan su kirliliğini tespit etme ve çözüm bulma sürecinde önemli bir adım atmalarını sağladı. Yapay zeka destekli sistem, hem bilimsel çalışmalara hem de pratik uygulamalara olan katkısıyla dikkat çekiyor.
