İzmir’in Seferihisar ilçesinde hayata geçirilen “Yücel Sönmez Zeytinyağı Kütüphanesi”, Anadolu’nun zeytinyağı çeşitliliğini ve farklı coğrafyalardan getirilen zeytinyağlarını bir araya getirerek ziyaretçilere eşsiz bir tadım deneyimi sunmaktadır. Bu özel kütüphane, sadece zeytinyağlarını değil, aynı zamanda zeytin tarımına dair bir kültür ve bilgilendirme merkezi olmayı hedefliyor.
Güven Eken, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden 1996 yılında mezun olmasına rağmen doktorluk mesleğini bırakıp babasından kalan Gelibolu’daki topraklarda zeytincilik ve buğday yetiştiriciliği yapmaya yönelmiştir. Doğa Derneği’nin kurucuları arasında yer alan Eken, sonraları İzmir’in Seferihisar ilçesi Orhanlı Mahallesi’nde yerleşerek burada zeytin üretimine odaklandı. Dört yıl önce Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan aldığı hibeyle zeytin işleme tesisi kurdu. Kısa süre önce bu tesiste, Anadolu’nun zeytinyağı çeşitliliğini tek bir çatı altında toplama amacıyla bir tadım merkezi oluşturma kararı aldı.
Kütüphane, 30 metrekarelik bir alan içinde yer almakta ve raflarında klasik kitaplar yerine zeytinyağları barındırmaktadır. Özel olarak tasarlanmış ışık almayan sistemlerle korunan raflarda, entegre hazneler ve küçük musluklar sayesinde ziyaretçiler, doğrudan zeytinyağı tadımı gerçekleştirebilmektedir. Böylece, gelen misafirler, farklı zeytin çeşitlerinden elde edilen yağları deneyimleme fırsatı bulmakta, dünya genelindeki zeytinyağlarının tat ve aroma özelliklerini karşılaştırabilmektedirler.
Güven Eken, Anadolu’da zeytin ve zeytinyağı çeşitliliğinin oldukça zengin olduğunu belirtmekte. Türkiye’deki zeytinyağı üreticilerinin rekabetinin çeşidi artırdığını ifade eden Eken, bu çeşitliliğin bir araya gelmesiyle çok daha değerli bir sonuç doğduğunu dile getirdi. Merkez hakkında konuşan Eken, “Rahmetli gazeteci arkadaşım Yücel Sönmez’e bu hayalimi anlattığımda, ‘Sen bir zeytinyağı kütüphanesi kurmak istiyorsun’ dedi. Nihayetinde ortaya bu proje çıktı. Şu ana kadar bildiğimiz kadarıyla böyle bir kütüphane ve tadım merkezi yok” dedi.
Tadım merkezi, araştırmacılara, meraklılara ve öğrencilere Anadolu’nun farklı bölgelerinde üretilen zeytinyağlarını keşfetme fırsatı sunmakta. Ziyaretçiler, bölgesel farklılıkları karşılaştırarak bu zenginliği deneyimleyebilmekte. Eken, kütüphanenin zeytinyağı üreticilerinin iş birliğiyle oluşturulduğunu vurgulayarak, “Anadolu’nun emek veren, zeytin toplayan üreticileri bu projenin doğal bir parçası oldular. Başlangıçta onlardan yağ satın almak istedik ama onlar bize inandıkları için bağışta bulunmayı tercih ettiler.” şeklinde konuştu.
Kütüphane, Türkiye ve dünya genelinden toplam 90 civarında zeytinyağı türünü barındırmakta. Bunların bir kısmı Anadolu topraklarından gelirken, bazıları ise Kuzey Amerika, Sicilya, Fas ve Tunus gibi bölgelerden alınmıştır. Eken, tadım merkezinde etkinlikler, üretim kursları ve eğitim programları düzenlenerek zeytinyağı kültürünü yaşatmayı ve tanıtmayı hedeflediklerini ifade etti. Merkez, resmi olarak 29 Mart tarihinde kapılarını ziyaretçilere açmayı planlamaktadır.
