İzmir Müze Müdürlüğü uzmanları ve Aliağa Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Bölge Amirliği ekiplerinin ortaklaşa yürüttüğü bir operasyon sonucu, bir gemi üzerinde yapılan inceleme esnasında önemli tarihi eserler tespit edildi. İncelemeler sırasında, geminin restoran-kafe bölümünde dekoratif unsur olarak yer alan bir bronz gemi topu ile birlikte 11 adet gülle bulundu. Bu eserler hemen yerlerinden alınarak İzmir Müzesi Müdürlüğü’ne taşındı. 17. yüzyılın ilk yarısına tarihlenen bu topun üzerinde ‘D. Admiraliteit tot Rotterdam 1634’ yazdığı görüldü; bu da eserin Hollanda deniz gücüne ve Rotterdam Amiralliğine işaret ettiğini ortaya koydu. Yaklaşık 306 santimetre uzunluğunda ve 50 santimetre çapındaki bu top ile birlikte bulunan 16 santimetre çapındaki gülleler, dönemin denizcilik teknolojisini temsil eden önemli örnekler olarak değerlendirildi.
![]()
Yapılan incelemelerin ardından, Hollanda makamlarıyla irtibat kuruldu. İki ülkenin uzmanları arasında gerçekleştirilen bu diyalogda, bulunan eserlerin kökeni hakkında ortak bir anlayışa ulaşılmaya çalışıldı. Eserlerin kamuya açık bir alanda sergilenmesinin, Türkiye ve Hollanda arasındaki tarihi ve kültürel ilişkileri güçlendireceği değerlendirildi. Nihayetinde, eserlerin İzmir Kültür Sanat Fabrikası’nda bulunan Denizden Gelen Güç Salonu’nda ziyaretçilerle buluşturulacağı açıklandı.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, 2025 yılında gemiden çıkarılan eserler için bir ihbar üzerine bilimsel bir araştırmanın başlatıldığını belirtmiştir. Bu süreçte, tarihi eserin Hollanda kökenli olduğu anlaşılınca, Hollanda makamlarıyla hızlıca iletişime geçildiği ifade edildi. İnceciköz, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin 1970 yılındaki UNESCO sözleşmesi çerçevesinde hem yurt dışındaki Türk eserlerinin geri getirilmesi, hem de başka ülkelerin eserlerinin ilgili ülkelere iade edilmesi konusunda sürdürülen misyonun altını çizdi.
Bu bağlamda, Bakanlığın kaçakçılıkla ilgili vizyonu doğrultusunda hareket ettiklerini vurgulayan İnceciköz, kültürel mirası korumanın ve iki ülke arasındaki işbirliğini geliştirmenin önemini dile getirdi. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Dışişleri Bakanlığı’nın katkılarıyla Hollanda makamlarıyla görüşmeler yapıldığını belirten İnceciköz, bulunduğu yere taşınmasıyla birlikte bu tarihi eserin ülkemizde sergilenmesinin iki ülke arasındaki dostluk ve işbirliği açısından önemli olduğunu vurguladı.
Hollanda’nın Ankara Büyükelçisi Joep Wijnands da serginin açılışında yaptığı konuşmada, topun İzmir’de sergilenmesinden dolayı Kültür Bakanlığı’na teşekkür etti. Wijnands, eserlerin emniyetle korunduğunu ve iki ülke arasındaki dostluğun pekiştirilmesine katkı sağladığını belirterek, 400 yıllık bir ticari dostlukları olduğunu hatırlatarak bunun da kültürel miraslarının güzel bir örneği olduğunu ifade etti. Bu olay, Türkiye ve Hollanda arasındaki tarihi ilişkilerin kültürel alanda da geliştiğini göstermektedir.
